Van boek naar oefenen
Leidinggeven zonder pantser
Leiderschap is bij Brené Brown geen functietitel. Een leider is voor haar iemand die verantwoordelijkheid neemt voor het potentieel in mensen en in hoe het werk loopt, en de moed heeft om dat potentieel te ontwikkelen.
Dat maakt haar werk bruikbaar voor een teamleider, een schooldirecteur, een projectleider of een collega die vaak het gesprek op gang brengt. Het gaat niet over meer zelfvertrouwen uitstralen. Het gaat over wat je doet op het moment dat je je onzeker voelt.
Niet de angst, maar het pantser
Voor Dare to Lead (2018; in het Nederlands Durf te leiden, 2019) sprak Brown met leiders in allerlei organisaties. Een van haar opvallendste bevindingen: de grootste rem op moedig leiderschap is niet angst. Ook de dapperste leiders zijn dagelijks bang. Wat in de weg zit, is hoe je op die angst reageert: het pantser.
Op het werk ziet dat pantser er heel gewoon uit. Altijd het antwoord moeten weten. Controle houden in plaats van richting delen. Een grap als het spannend wordt. Perfectie eisen, van jezelf en dus ook van anderen. Brown zet daar telkens een moedig alternatief tegenover: nieuwsgierig blijven in plaats van gelijk willen hebben, en leiden vanuit verantwoordelijkheid en leren in plaats van schuld en schaamte. Haar korte samenvatting op haar eigen site: “Who we are is how we lead.” Wie je bent, is hoe je leidt.
Duidelijk is vriendelijk
De belemmering die leiders in haar onderzoek het vaakst noemden, was het vermijden van lastige gesprekken, eerlijke feedback inbegrepen. Vaak onder het mom van aardig en beleefd blijven. Wat volgt is bekend: minder vertrouwen, praten óver mensen in plaats van mét ze, en het overleg na het overleg.
Brown vat haar antwoord samen in één zin: “Clear is kind. Unclear is unkind.” Duidelijk is vriendelijk, onduidelijk is onvriendelijk. Iemand niet vertellen wat je verwacht en hem er later wel op afrekenen, is niet zacht. Het is oneerlijk.
Vertrouwen bestaat uit kleine dingen
Vertrouwen is bij Brown geen gevoel dat je hebt of niet hebt. Ze deelt het op in zeven gedragingen, samen het woord BRAVING: grenzen respecteren, betrouwbaar zijn, verantwoordelijkheid nemen voor fouten, vertrouwelijk houden wat niet van jou is, integer handelen, zonder oordeel om hulp kunnen vragen, en ruimhartig uitgaan van goede bedoelingen.
Het nut voor een leidinggevende: ‘ik vertrouw hem niet’ wordt een gesprek over één concreet gedrag. Dat is te bespreken. Een oordeel over een heel mens niet.
Feedback zonder schaamte
Al in De kracht van kwetsbaarheid noemt Brown het een alarmsignaal als schaamte een managementinstrument wordt: publiek terechtwijzen, kleineren, de schuld rondpompen. Schaamte maakt mensen kleiner, niet beter.
Haar beeld voor goede feedback is eenvoudig. Je bent er klaar voor als je naast iemand kunt gaan zitten in plaats van tegenover hem, met het probleem vóór jullie op tafel in plaats van ertussen. Je luistert, je benoemt wat goed gaat, en je bent bereid je eigen aandeel te zien.
Het wordt er niet minder spannend van. Dat hoeft ook niet: het ongemak hoort bij het werk.
Verder lezen
Al deze ideeën staan uitgewerkt in Durf te leiden. Voor wie het boek kiest: voor wie Durf te leiden is. Het boek op bol.com: Nederlands of Engels.
Wil je feedback geven en ontvangen eerst voor jezelf oefenen, dan gaat deel 2 van Leven in Balans over kritiek, spiegelen en ontspannen feedback ontvangen.